Kerst vieren op zijn Duits?!

Kerstmarkten, Glühwein en “Heiligen Abend”: hoe vieren Duitsers eigenlijk kerst? 

Lees meer over de belangrijkste Duitse kerst tradities en gewoonten.

Kerstmis vieren in Duitsland

Zodra de kerstverlichting de straten verlicht en de geur van glühwein en geroosterde amandelen de lucht vult, dan begint voor veel mensen in Duitsland en ook Oostenrijk, een van de  mooiste tijd van het jaar: de kersttijd (Weihnachtszeit). De verlichte stadscentra en versierde winkels zorgen voor een kerstsfeer. In de supermarkten vind je de typische zoetigheden, zoals speculaas, peperkoek en marsepeinen aardappelen. De tijd rond Kerstmis kent vele tradities en maakt Kerstmis in Duitsland tot een van de belangrijkste volksfeesten. Families komen samen om in een gezellige sfeer een bijzondere tijd door te brengen. Het kerstfeest heeft waarschijnlijk een belangrijkere betekenis dan dat het kerstfeest in Nederland en België heeft. 

 

Hoe vieren Duitsers eigenlijk Kerstmis? En welke tradities maken het kerstseizoen in Duitsland zo bijzonder? 

Kerstmarkten bezoeken

Het bezoeken van kerstmarkten is een zeer populaire traditie die in Duitsland is ontstaan en teruggaat tot in de 15e eeuw. De oudste kerstmarkt van Duitsland is de Striezelmarkt van Dresden. Het wordt sinds 1434 jaarlijks gehouden en is over de hele wereld bekend.

 

Het kerstgevoel begint soms al 6 weken voor kerst zelf. De eerste kerstmarkten openen al midden november! Er zijn nu ongeveer 3000 verschillende kerstmarkten in Duitsland rond de kersttijd. Ondanks dat sommigen kerstmarkten al heel vroeg in het jaar starten, openen de meeste kerstmarkten traditioneel op de eerste zondag van de advent en blijven open tot kort voor Kerstmis. 

“Advent, in het Latijn is adventus "aankomst", is het begin van het seizoen waarin het christendom zich voorbereidt op de viering van de geboorte van Jezus Christus, Kerstmis. Dit begint 4 zondagen voor kerstmis.”

Onder de talloze bezoekers zijn niet alleen Duitsers, maar ook (voor corona) veel toeristen uit de hele wereld. Maar er zijn ook voldoende kerstmarkten te vinden zonder toeristen. De feestelijke verlichting en de achtergrond  muziek creëren een kerstsfeer om met vrienden en familie over de kerstmarkt te slenteren en het gevarieerde aanbod van de verschillende kraampjes te ontdekken.

 

Bijzonder typisch zijn de glühweinkraampjes en “Feuerzangenbowle”. Vaak wordt de op thee gebaseerde punch ook kinderpunch genoemd, omdat  deze niet altijd alcohol bevat.

Voor glühwein en Feuerzangenbowle wordt rode of witte wijn gebruikt. Het verschil tussen de twee warme dranken zit in de bereiding. Bij het maken van Feuerzangenbowle wordt een tang, waarop een in rum gedrenkt “suikerbrood” wordt geplaatst, boven de pan gehouden en aangestoken. De suiker smelt en druppelt in de wijn, waardoor Feuerzangenbowle zijn unieke smaak krijgt.

 

Naast de klassieke dranken zijn er ook allerlei zoete lekkernijen te vinden, zoals geroosterde amandelen, chocolade vruchten en gekonfijte appels. 

Als je op zoek bent naar kerstversiering of kleine geschenken, vind je  die bij de vele kunstkraampjes. Het aanbod varieert van gesneden houten figuren, zoals kerstpiramides en notenkrakers, tot kerststerren en versieringen voor de kerstboom

Kerstkoekjes bakken

Heerlijke kerst lekkernijen zijn niet alleen te vinden op kerstmarkten of in supermarkten. Tijdens de weken voor kerst (de Adventstijd) veranderen veel Duitsers hun keuken in een kleine kerstbakkerij en bakken hun eigen kerstkoekjes. Kaneelsterren, vanillekoekjes (Vanillekipferl), peperkoekhuisjes (Lebkuchen) en vooral “kerstkoekjes” zijn erg populair bij de Duitsers. De kerstkoekjes worden versierd met glazuur en kleurrijke hagelslag. De, meestal zelfgemaakte, koekjes zijn ook zo populair omdat ze prachtige kleine cadeautjes zijn op kerstavond. 

De Cadeaus

Het geven van cadeaus aan familie en vrienden met Kerstmis is al decennia gebruikelijk in Duitsland. Daarom beginnen Duitsers al vroeg met het verzamelen van ideeën en het kopen van cadeaus voor kerstavond. Een heel bijzondere vorm van cadeaus geven is het “Wichtelspiel”, of wel “de geheime kerstman” in de aanloop naar Kerstmis. Of het nu op school, onder vrienden of collega’s op het werk is – deze traditie geniet grote populariteit bij alle leeftijdsgroepen. Het Wichtelspiel is om het cadeautjes geven ‘op te leuken’. Iedereen die meedoet aan de geheime Kerstman moet een cadeautje voor iemand anders kopen of maken. Wie welke cadeau aan wie geeft, blijft geheim en wordt vaak door lootjes bepaald. Op de dag van de geheime Kerstman komen alle deelnemers samen met de cadeaus en pakken ze die samen uit. Waarschijnlijk de grappigste van de talloze geheime kerstmannen-varianten is de #afval’- of ‘restant’ geheime Kerstman spel (Schrottwichteln). Bij deze variant kopen de deelnemers geen extra cadeaus, maar pakken ze (nutteloze) voorwerpen van thuis in en geven deze weg.  

De kerstboom

Een van de bekendste tradities is de kerstboom in de huiskamer. In Duitsland worden elk jaar ongeveer 30 miljoen kerstbomen verkocht. De meerderheid van de Duitsers geeft de voorkeur aan een echte boom. Voor velen is het uitzoeken en het jaarlijkse omzagen van de kerstboom een onderdeel van de traditie. Op geselecteerde plantages kan men niet alleen een eigen kerstboom kiezen, maar deze ook zelf omzagen. Degenen die zich echt aan de traditie houden, zetten de boom pas op kerstavond op! Anderen zetten de kerstboom al tijdens de advent op en versieren hem vóór 24 december om zoals als mogelijk van de kerstsfeer te genieten.

“ In Duitsland worden elk jaar ongeveer 30 miljoen kerstbomen verkocht.”

Het opzetten van een adventskrans

De adventskrans is een wijdverbreid gebruik in Duitsland. Het is een krans , meestal gevlochten van sparrentakken met vier kaarsen. De traditionele vorm wordt versierd met kaneelstokjes, gedroogde sinaasappelen en kleine kerstballen. Het dient als symbool voor de aanloop aan Kerstmis. De vier kaarsen staan voor de vier zondagen van de Advent. Op elke zondag wordt er  één kaars aangestoken. Als alle vier de kaarsen op de krans zijn aangestoken, duurt het niet lang meer tot kerstavond. 

De adventskalender

Adventskalenders zijn net zo populair bij volwassenen als bij kinderen. Het is een populair geschenk in de aanloop naar Kerstmis om de verwachting van Kerstmis te verhogen. De kalender heeft 24 deuren. Vanaf 1 december wordt elke dag een deurtje geopend, waarachter een kleine verrassing schuilgaat. Er zijn verschillende variaties. Naast de klassieke chocolade-adventskalender zijn er kalenders met bijvoorbeeld cosmetica, speelgoed of sieraden. Als je creatief bent en je naasten wilt verwennen, kan je de adventskalender natuurlijk zelf maken en vullen.

De cadeautjes op kerstavond

Als het 24e deurtje van de adventskalender open kan, is het eindelijk zover. Kerstmis wordt in Duitsland gevierd op 24 december, kerstavond. Dit is de avond.  In veel gezinnen worden de laatste voorbereidingen ‘s morgens getroffen: de kerstboom wordt versierd met, soms nog echte kaarsjes (!) of met elektrische lichtjes en kleurrijke kerstballen. De laatste cadeautjes worden ingepakt en onder de kerstboom gelegd. 

 

In de vroege avond worden de cadeautjes uitgedeeld. Bij gezinnen met kinderen brengt de kerstman de cadeautjes. De kinderen moeten soms een gedicht aan de kerstman voordragen en beloven dat ze het hele jaar lief zijn geweest… Zodra de cadeautjes zijn uitgepakt en de grootste opwinding voorbij is, gaan de families samen aan tafel om te eten. Voor de meeste Duitsers is het kerstmaal traditioneel aardappelsalade met worst!

De kerstvakantie

De twee officiële vrije dagen zijn, net als in België en Nederland,  25 en 26 december. Deze dagen worden door de Duitsers gebruikt om tijd met het gezin door te brengen. De winkels zijn gesloten en de cadeaus zijn 24 december uitgepakt! Op deze dagen wordt, in tegenstelling tot kerstavond, een uitgebreide maaltijd bereidt. Gebraden gans met aardappelknoedels en rode kool is de klassieker. Omdat er geen cadeaus meer te vergeven zijn, is het een relaxed dag. En ter afsluiting , maken velen middags een kerstwandeling en kijken s’avonds naar klassieke kerstfilm.

Poplulaire blogs:

Fantastische beoordelingen. De deelnemers beoordelen ons met een 4,76 van 5! Oftewel een 9,4 van 10!

4.7/5
Don’t take our word for it:
Hit Enter to search or Esc key to close
Hit Enter to search or Esc key to close